Nieuws
De kunst van illusie of de illusie van kunst?
door Rudi Buitenkamp
HEINO/UDEN Wie van Antoon Versteegde een gloedvol en lyrisch betoog verwacht over bamboe komt bedrogen uit. Hoewel de Brabander op verschillende locaties in Nederland en andere delen van Europa de meest fraaie kunstwerken van dit product heeft laten verrijzen, zul je hem niet uren horen spreken over dit wonder der natuur. "Ik zeg wel eens voor de grap dat de enige goede bamboe dode bamboe is. De keuze voor bamboe als materiaal is dezelfde geweest als de overweging die men in de ontwikkelingslanden maakt. It's a poor man's timber oftewel het hout van de arme man. Het is dus ook goedkoop materiaal voor de armlastige kunstenaar.''
Net terug van een project in Belgrado neemt Versteegde ruim de tijd om het een en ander over bamboe uit de doeken te doen. Vanuit zijn domicilie, een oud fabrieksgebouw van de Provinciale Noordbrabantse Energie Maatschappij (PNEM) in Uden dat inmiddels onderdak biedt aan meerdere creatieve geesten. Hoe zou hij zichzelf willen karakteriseren: kunstenaar of architect? "Ik voel me vooral illusionist. Ik maak levensgrote zeepbellen. Je zult mij niet horen zeggen dat dit kunst is. Zie het maar als een andere manier om mensen te inspireren.''
Na zijn afstuderen aan de Koninklijke Kunstacademie in Den Bosch in 1978 maakte hij uitsluitend schilderijen. Een zwerftocht door Zuid-Europa en Noord-Afrika van een jaar maakte echter klip en klaar duidelijk dat hij zijn dagen niet als kunstenaar wilde slijten in stoffige ateliers. "Ik zag dat daar iedereen op straat bezig is en dat wilde ik ook. Ik had een sterke drang om naar buiten te gaan. Bovendien miste ik bij de schilderijen de interactie met het publiek. Je schildert iets en daarna hoop je het te verkopen. En bij een expositie loopt men er langs. De een vindt het mooi en de ander vindt het afschuwelijk. Het gaat mij echter om de kick van het creëren en bij de bamboeprojecten snapt iedereen waarmee je bezig bent en kan meteen meedoen.''
Simpele stokjes
Versteegde verlegde begin jaren tachtig zijn aandacht van de schilderkunst naar de bamboekunst. Dat product was eenvoudig te verkrijgen bij de winkels van de Boerenbond, zoals men die vroeger in Brabant, maar zeker ook in Salland veel kende. En hij was direct verkocht. "Het is goedkoop, maar zeker ook sterk en flexibel. Met een paar simpele stokjes kun je al snel een 3-dimensionale schetslijn maken. Het mooie van bamboe is ook dat hoe groter je bouwt, hoe sterker de constructie wordt.''
De Brabander heeft op vele grote manifestaties en festivals zijn kunsten vertoond, zoals bijvoorbeeld op de Wereldtentoonstelling Expo 2000 in Hannover. Het tekent hem als persoon dat hij juist dan nog ruimte vrijmaakt in zijn agenda om mee te werken aan kleinere projecten in den lande. Zoals dus ook de Pompdagen in Heino. "Heerlijk. Je hoeft je nergens druk over te maken. Het is een prettige afwisseling met de langere projecten. Die malen soms wel een jaar door je hoofd. De ondraaglijke lichtheid van het bestaan, noemen ze dat geloof ik'', glimlacht hij veelbetekenend.
Voor de Pompdagen heeft Versteegde een plan bedacht, waarin de grote treurwilg in de Hof van Rakhorst een allesbepalende rol speelt. Vanwege andere activiteiten in de tuin is het niet mogelijk om echt groot uit te pakken, zodat hij zijn werkterrein naar de locatie onder de takken heeft verplaatst. In het Heinose project is een belangrijke rol weggelegd voor leerlingen van de vier plaatselijke basisscholen. Op donderdag 22 en vrijdag 23 augustus zullen de kinderen in kleine groepjes actief zijn om er een soort sprookjessfeer te creëren. Om ze alvast een beetje in de stemming te brengen, hebben ze voor de zomervakantie al een pakket met bamboe en elastiek uitgereikt gekregen. De deelnemende kinderen mogen hun creaties zondagmiddag rond de klok van 17.00 uur ophalen om het thuis een plaatsje te geven. Ook tijdens het Daggie Old Heino op zaterdag 24 augustus kan iedereen, jong en oud, een steentje bijdragen aan het bamboeproject. "Het is dus niet alleen kunst voor het volk, maar ook bamboe voor het volk'', lacht Versteegde die zijn voldoening niet zozeer haalt uit de vergoeding die hij van de organisatie ontvangt. "Mijn dag is al weer goed als ik die glimmende kinderoogjes zie.''
In principe kunnen de kunstwerken van Versteegde eenvoudig een paar maanden blijven staan. Je hoort hem er echter niet over klagen als zijn 'geesteskinderen' weer moeten worden afgebroken. "Ik vind het wel wat hebben. Kunst voor de eeuwigheid hebben we al genoeg. En wat heeft het voor meerwaarde. Mensen in een dorp zetten er soms hun fiets tegenaan als ze boodschappen gaan doen, maar als je ze vraagt of ze het kunstwerk kennen, geven ze niet thuis. Ik ben echt blij dat er nooit iets definitiefs van mij geplaatst is. Het zou er na twintig jaar heel anders uit kunnen zien. De vergankelijkheid in de kunst is mooi. Zo zit het leven ook in elkaar.''
Zwolsce Courant - vrijdag 23 augustus 2002
Jonge kunstenaars spelen met bamboe
van een onzer verslaggevers
HEINO - Bamboestokken groot, klein, dik en dun - duizenden elastiekjes en vele gewillige handen. Zie hier de ingrediënten voor de 'Bamboewerken' op het Hof van Rak horst die als rode draad bij de activiteiten op de Heinose Pompdagen lopen.
Onder de grote treurbeuk in de gemeentetuin, die op dat moment een goede schuilplaats biedt voor de miezerregen die even valt, hebben de kinderen van groep 6 en 7 van basisschool Brinkzicht een uur de tijd om hun fantasie los te laten op het natuurlijke bouwmateriaal. Ook de leerlingen van de andere Heinose basisscholen gingen gisteren aan de slag. Voor ze echter hun handen leggen op de bamboe krijgen de kinderen uitleg over de beuk waaronder ze hun kunstwerken bouwen. Naast informatie wordt ook de goede raad meegegeven om toch vooral respect te ebben voor de 105 jaar oude boom.
'Een toren', antwoordt Bas op de vraag wat hij aan het maken is. 'We hebben in de klas geoefend met kleine stokjes, nu heb ben we grotere.' Net als zijn klasgenoten om hem heen heeft hij met drie handbewegingen twee bamboe stokken aan elkaar bevestigd met behulp van een elastiek. Hij is enthousiast bezig en wil misschien vandaag terugkomen om zijn werk verder uit te bouwen. Om hem heen zijn al verschillende kleine en grote bamboewerken verschenen, maar hij is niet bang dat zijn werk in de grote massa verdwijnt. 'Iedereen maakt verschillende dingen, je herkent je eigen werk wel', denkt Bas.
Onder een ander deel van de boom maken een aantal meiden vele driehoeken van bamboestokjes. Alle driehoeken worden bij elkaar geknoopt tot een kunstwerk. Als het uur bijna om is, helpt iedereen iederen om met vereende krachten een bamboewerk nog hoger en groter te maken. Het is bijna een wonder dat bij de vele helpende handen geen vinger per ongeluk verstrikt raakt in de vele knopen die nog snel even worden gelegd. Omdat het de kinderen aan lengte ontbreekt, is dit één van de weinige momenten dat kunstenaar Antoon Versteegde een handje helpt. Het werken met de tropische grassoort en elastiek is zijn handelsmerk. 'Bamboestiek', noemt hij de door hem ontwikkelde bouw techniek. Ook het werken in de openbare ruimte en met hulp van plaatselijke bevolking hoort bij zijn stijl.
ARCHITECT
Naast er voor zorgen dat er voldoende bouwmateriaal voor het grijpen ligt, laat hij de kinderen volledig hun gang gaan. Omdat de leerlingen op school al geoefend hebben, hoeft hij ook niks uit te leggen. 'Ik ben geen leraar of architect. Ik vind het leuk om mee te spelen en om dit te delen', vertelt Versteegde. Toen hij twee maanden geleden een verkennend kijkje nam op het Hof van Rakhorst wist hij direct dat hij onder de boom wil de werken. Versteegde kreeg zijn zin. Vandaag en morgen werkt hij - eventueel samen met de kinderen die de smaak te pak ken hebben - verder aan de 'Bamboewerken'. Wat gisteren gemaakt is, vormt voor hem de basis waarop hij verder bouwt. Om wat kleur aan het geheel te geven, gebruikt hij ballonnen. Daarnaast wil de kunstenaar nog een soort poort of toren voor de beuk maken. Aan het einde van de Pompdagen, zondagmiddag, mogen de Heinose kinderen hun werk mee naar huis nemen.
BAMBOX
Millsebaan 42 - NL-5402LW Uden
Telefoon 06-10583647 - E-mail
KvK 17217181 - BTW NL8189.42.228.B01
Rabobank, rekening nummer 14.14.47.249
IBAN NL62 RABO 0141447249 - BIC RABONL2U
